Impact en conclusie
Sociaal Werk op School levert zichtbaar waardevol en betekenis werk binnen de scholen in de gemeente Stadskanaal. Door de laagdrempelige aanwezigheid en preventieve inzet wordt aangesloten bij wat leerlingen, ouders en scholen nodig hebben, vaak nog voordat zorgen groter worden. De impact van deze inzet komt niet alleen tot uiting in cijfers, maar wordt vooral zichtbaar in de ervaringen en verhalen uit de praktijk, die hieronder worden beschreven.
Opbouwen van vertrouwen
Een meisje dat bijna 4 werd zou starten in groep 1. Zij was echter nog niet zindelijk, wat een voorwaarde is om te kunnen beginnen op school. De school heeft moeder geadviseerd contact op te nemen met de SWOS’er op school. In de eerste instantie stond moeder hier terughoudend tegenover en stelde zij het gesprek uit. Toen er uiteindelijk contact plaatsvond, bleek het gesprek waardevol. Moeder kreeg praktische adviezen en voelde zich gehoord en begrepen. Drie weken later nam zij uit eigen initiatief opnieuw contact op met de SWOS’er. Ze gaf aan opnieuw behoefte te hebben aan een luisterend oor, omdat zij het eerdere gesprek als prettig en helpend had ervaren.
Op het eerste gezicht lijkt dit een eenvoudig voorbeeld. De werkelijke impact zit echter in wat hier onder ligt: het opbouwen van vertrouwen, het verlagen van drempels en het creëren van een veilige plek waar ouders zich kwetsbaar durven op te stellen. Dit voorbeeld laat zien hoe Sociaal Werk op School bijdraagt aan vroegtijdige ondersteuning, versterking van ouderschap en een positieve samenwerking tussen ouders en de school.
Positief effect
Een moeder van een leerling uit groep 7 nam contact op met de sociaal werker, nadat ze een oudergesprek had gehad met een leerkracht. Haar zoon van 10 jaar vond het lastig om zijn emoties te reguleren en stagneerde regelmatig. De leerling vond dit zelf ook lastig en wilde hier iets mee doen. Na een intakegesprek met moeder zijn we aan de slag gegaan met verschillende hulpmiddelen.
De leerling gaf zelf aan dat de hulpmiddelen erg helpend zijn voor hem en dat hij minder vaak moet huilen en boos wordt. Na een aantal weken hebben we een evaluatie gehad met moeder. Zowel de leerling als moeder geven aan dat de hulpmiddelen helpend voor hem zijn geweest en op het moment dat hij opnieuw vastloopt zet hij dit opnieuw in. Het was zichtbaar dat de leerling een positiever zelfbeeld had en moeder beaamde dit ook. Moeder vond het prettig dat de ondersteuning op een laagdrempelige wijze aangeboden kon worden.
Route meldcode
Een moeder van twee kinderen nam contact op met de sociaal werker om haar zorgen te uitten over de thuissituatie bij vader. Hierin is het advies geweest om deze zorgen ook te delen met school, in verband met het welbevinden van de kinderen en hoe zich dat uit in de klas. Een aantal maanden later kregen zowel de sociaal werker als de directeur en intern begeleider meer zorgen over de gehele thuissituatie. Hierin heeft de sociaal werker gesprekken gevoerd met de directeur en intern begeleider om de zorgen in kaart te brengen. Vervolgens hebben we de stappen van de meldcode doorlopen. De intern begeleider en directeur vonden deze samenwerking erg prettig, omdat er vanuit een ander expertise werd meegedacht. Hierdoor kon school met een zeker gevoel een Veilig Thuis melding doen. In deze casus werd de samenwerking tussen de school en de sociaal werker goed zichtbaar.
Laagdrempelige ondersteuning
Binnen het Sociaal Werk op School fungeert de sociaal werker als een laagdrempelig en vertrouwd aanspreekpunt voor ouders. Zo gaf een ouder aan het prettiger te vinden om vragen eerst te bespreken met het sociaal werk op school, in plaats van direct contact op te nemen met de huisarts of gebruik te maken van geïndiceerde hulp. Dit onderstreept de rol van het sociaal werk op school als eerste ingang voor ondersteuning en vroegsignalering. Door deze nabijheid kunnen zorgen tijdig worden besproken, wordt passende ondersteuning sneller ingezet en kan zwaardere hulp in sommige gevallen worden voorkomen.
Zichtbaarheid
Door de structurele aanwezigheid van Sociaal Werk op School zijn sociaal werkers beter zichtbaar en vertrouwd voor kinderen. In de praktijk wordt gemerkt dat kinderen hen hierdoor vaker weten te vinden en ook daadwerkelijk vaker zelf contact zoeken. Deze toegenomen toegankelijkheid draagt bij aan vroegsignalering en het tijdig bieden van passende ondersteuning.
Conclusie en toekomstperspectief
De inzet van Sociaal Werk op School heeft de afgelopen periode laten zien dat zichtbaarheid en continuïteit van belang zijn. Door langere en stabielere aanwezigheid op scholen zijn leerlingen, ouders en medewerkers vertrouwd geraakt met de sociaal werkers. Hierdoor zijn de lijnen korter, is het vertrouwen groter en is de samenwerking steviger. Het minimale aantal externe doorverwijzingen laat zien dat de integraliteit met het brede sociaal werk goed werkt, zoals met het jongerenwerk en de gezinscoaching. Waar het eerste jaar nog nieuw en wennen was, is Sociaal Werk op School inmiddels op veel scholen een normaal en vanzelfsprekend onderdeel geworden. Het opbouwen van duurzame relaties heeft tijd gekost, maar betaalt zich nu uit in korte communicatielijnen, duidelijkere verwachtingen en een preventieve aanpak waarbij leerlingen en gezinnen eerder in beeld komen.
Sociaal Werk op School draagt daarmee niet alleen bij aan het welzijn van leerlingen, maar vergroot ook het zicht op hun gezinnen en sociale netwerk. Vaste gezichten creëren een veilig en vertrouwd gevoel, waardoor kinderen vaker en eerder contact zoeken. Zo kan Sociaal Werk op School een grotere, geïntegreerde aanpak van problemen mogelijk maken, waarbij integraliteit, verbondenheid en duurzame relaties centraal staan. De basis voor een structurele en blijvende impact is daarmee gelegd en de komende periode biedt ruimte om dit verder uit te bouwen.